Подпишитесь на нашу ежедневную рассылку с новыми материалами

В Беларуси


Ганна Валынец, Ягор Канапкін,

На афіцыйных сайтах па ўсім свеце і нават у Беларусі ляжыць нямала дакументаў з цікавымі лічбамі. Але інфармацыя выстаўляецца часцей за ўсё ў іх так, што яе нібы і не снуе. Сярод доўгіх тэкстаў, якія прадстаўленыя файламі .pdf або .doc вычытаць нешта надзвычай не проста, складана і адшукаць праз тэхнічныя сродкі.

Фота: justgrimes
Фота: justgrimes
 
Актывісты канцэпцыі open data расказалі ў Менску пра тое, як знаходзяць сакрэты, схаваныя ў публічных дакументах.
 
"Адкрытыя дадзеныя" альбо open data — гэта канцэпцыя, актывісты і прыхільнікі якой дамагаюцца вызвалення дадзеных ад аўтарскіх ліцэнзій, а таксама дамагаюцца адкрытасці дзяржаўнай інфармацыі і прадстаўлення яе ў машыначытальным выглядзе.
 
У Беларусі існуе сайт opendata.by, яго аўтар Аляксей Мядзвецкі разам з актывістам з Германіі Марцінам Клімам выступілі 22 лютага ў Менску у межах міжнароднага Дня адкрытых дадзеных.
 

Валанцёры open data

У Германіі рух open data шырока распаўсюджаны і пачынаўся як валанцёрскі. Але ў мінулым годзе, паводле Марціна Кліма, урад вылучыў 30 мільярдаў еўра на развіццё гэтай справы. У Германіі цяпер функцыянуе цэлы праект па асвятленню федэральнага бюджэту.
 
У іншых краінах таксама ёсць, на што паглядзець. На аснове прынцыпаў Open Data у Нью-Йорку існуе дадатак-рэйтынг кавярняў па санітарыі. У Лондане да іншых гарадах свету распрацаваныя жывыя мапы ўзроўню злачыннасці ў горадзе.
 
У Беларусі пакуль усё робіцца на валанцёрскіх пачатках, але, па словах Аляксея Мядзвецкага, да ідэі ў некаторых дзяржаўных установах ставяцца станоўча:

"Гэтым асабліва ніхто не займаўся, гэта новая тэма. Я распавядаў у МНС - кажуць: так, цікава, пакажыце, як выкарыстаць. Два праекты мы ўжо зрабілі, і з гэтым можна ісці ў людзі".

Адкрытыя дадзеныя па-беларуску

У Беларусі больш менш вядомых праектаў каля дзясятку. Ёсць нашумелы "Кошт урада", дзе можна паглядзець, колькі на кожнага беларуса прыходзіцца знешняй запазычанасці – каля 20,5 мільёнаў беларускіх рублёў. Праект "Бяспечны горад" паказвае, дзе, калі і чаму адбываліся ў Менску пажары. "Узнагароды Беларусі" распавядаюць цікавыя факты, кшталту — 80% усіх атрымальнікаў узнагародаў у Беларусі – мужчыны.
 
Найперш, на думку Аляксея, трэба працаваць над адкрыццём бюджэтаў на ўсіх узроўнях – ад нацыянальнага да вясковага:

"Гэта грошы, якія выдаткуюцца штодня на нашы з вамі патрэбы. Шырокая тэма – грамадская бяспека: злачыннасць, экалогія, стан паветра, пажарабяспека – інфармацыя пра ўмовы нашага з вамі жыцця. Магчыма, мы зможам пазбягаць такіх праблем, як напрыканцы гэтага году, калі пратэставалі урачы “хуткай дапамогі”. Інфармацыя будзе больш адкрытай, і ў адказных людзей не будзе жадання, напрыклад, перакінуць частку бюджэта ад хуткай да ЖКГ. Гэта прынцып публічнасці: людзі, адказныя за рэалізацыю бюджэту, разумеюць, што іх дзеянні могуць быць правераныя".

Праўда, праверыць і кантраляваць публічна можна не ўсіх.
 
"Ці згодны Вы што фінасаванне усіх галінаў улады мусіць ажыццяўляцца галосна і толькі з дзяржаўнага бюджэта?" – адказваючы на гэтае пытанне ў 1996 годзе падчас рэферэндуму, 65% грамадзянаў прагаласавала супраць і толькі 32% - за. Вынікі рэферэндуму не былі прызнаныя цывілізаваным светам, рашэнні яго насілі кансультатыўны характар, але па факце беларусы паводле іх жывуць і цяпер.
 
"І таму ў нас сёння дадзеныя па выдатках рэзервовага фонду прэзідэнта атрымаць вельмі складана", — кажа Аляксей. Памер рэзервовага фонду прэзідэнта ў 2013 годзе складаў 225 мільёнаў даляраў.
Нужные услуги в нужный момент
{banner_819}{banner_825}
-10%
-30%
-30%
-20%
-10%
-18%
-20%
-40%
-50%
-30%
-15%